Về thuật ngữ “cốt truyện”

VỀ THUẬT NGỮ CỐT TRUYỆN

Trần Đình Sử

Tôi đã từng có nhiều lăn tăn về thuật ngữ “cốt truyện” trong tiếng Việt khi đặt nó bên cạnh thuật ngữ tiếng Nga là siuzhet, hoặc thuật ngữ “tình tiết” trong tiếng Trung. Lí do là yếu tố “cốt” chỉ cái lõi, phần chính, cái sườn của truyện mà không phải là toàn bộ các sự kiện của truyện như các thuật ngữ nước ngoài kia biểu đạt. Và tôi đã đề nghị nên dịch thành “truyện kể”. Nhà phê bình văn học Lã Nguyên có vẻ  cũng tán thành với tôi. Song nghĩ lại cách dich như thế vẫn không ổn, bởi vì nó sẽ trùng với thuật ngữ truyện kể khi ta dịch các thuật ngữ như récit, fabula. Cuối cùng tôi nghĩ vẫn cứ để nguyên là cốt truyện, không thay đổi gì hết, và nói “cốt truyện” ở đây vẫn có nghĩa, bởi vì ở đây ta đã tách cái chuỗi sự kiện được kể ra khỏi lời kể, khỏi các chi tiết miêu tả phức tạp, tách khỏi các nhân vật. Như vậy cái chuõi sự kiện chỉ còn là cái “cốt”, và gọi nó là cốt truyện vẫn có nghĩa như thường, không phải lăn tăn gì nửa.

Advertisements

About Trần Đình Sử

Giáo sư tiến sĩ Lý luận văn học, khoa Ngữ Văn, Đại học sư phạm Hà Nội
Bài này đã được đăng trong Uncategorized. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s