Khái niệm cốt truyện không có chỗ đứng trong tự sự học

Trong lí thuyết tự sự học không có chỗ cho thuật ngữ “cốt truyện”

Trần Đình Sử

Bắt đầu từ Diễn ngôn tự sự của G. Genette (1972) đối tượng nghiên cứu là truyện kể, diễn ngôn truyện kể và hành động kể. Khái niệm cốt truyện bao hàm một sư tóm tắt các sự kiện chủ chốt, sự kiện chính, cốt lõi, bỏ qua các chi tiết, các sực việc ngẫu nhiên trở thành không cần thiết. Trong cấu trúc hệ thống môtiv chủ đề của Tomáhevski các motiv động (cốt truyện) không thể tồn tại một mình, mà phải có các motiv tĩnh, motiv tự do đi kèm. Trong mô hình các thành phần truyện kể của R. Barthes các motiv hạt nhân (kernel) là chi tiết tạo thành cốt truyện cũng không thể tồn tại mà thiếu tác motiv chỉ thị, motiv xúc tác. Hai mô hình của Tomashevski và Barthes đã tuyên bố vô hiệu khái niệm cốt truyện. Đến các lí thuyết tự sự của Genette, Rimon-Kenan, M. Bal, S. Chatman, G. Prínc, W. Schmid, Triệu Nghị Hành khái niệm côt truyện đã không có chỗ đứng. Hai mặt chủ yếu của tự sự học là diễn ngôn và câu chuyện. Cố truyện không biết dung làm gì.!

Đọc lại cuốn Nghệ thuật thơ ca do viện sĩ Nga M. L. Gasparov dịch từ tiếng Hy Lạp xuất bản năm 1978 tại Matscova từ “muthos” trước nay vẫn dịch là cốt truyện, nay nhất loạt dịch lại thành câu chuyện, truyền thuyết, truyện kể hoặc chuyện. Vì sao vậy? Theo suy đoán của tôi, viện sĩ đã thấy trước dịch “cốt truyện” là vô nghĩa và không phù hợp với từ muthos.

Hà Nội, ngày 12 thàng 7 năm 2016.

Advertisements

About Trần Đình Sử

Giáo sư tiến sĩ Lý luận văn học, khoa Ngữ Văn, Đại học sư phạm Hà Nội
Bài này đã được đăng trong Uncategorized. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

One Response to Khái niệm cốt truyện không có chỗ đứng trong tự sự học

  1. dangminhlien nói:

    Ngày xưa dịch sai nhiều, tam sao thất bản. Nay cần căn chỉnh may chăng chuẩn hóa lại

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s